GECE UYKUSUZLUKLARI

Normalde bir kısmını uykuyla geçirmemiz gereken gece vakitlerini uyanık geçirmek zorunda kalmamızın, özellikle yaz mevsiminde uykusuzluk çekmemizin çeşitli nedenleri vardır. Bu nedenleri maddeler halinde sıralamak mümkündür.   

1. Sivrisinek etkeni: Yorucu bir günün kovalamacasından yorgun düştünüz ve yatakta o tatlı rüyalara dalmanın özlemi içindesiniz. Fakat o cürümü küçük hayvan menfur taarruzlarına bir tülü ara vermiyor. Sivrisinek etkeninin neden olduğu uykusuzluk halleri için; sabah, her tarafınızın kaşıntıdan şişmiş olmasını göze alarak, beyaz bayrak çekip uykuya dalmanız önerilir. Zira sivrisinek azim olayına girmiştir. Kurtuluş yoktur. Ama biraz az ısırılmayı yeğliyorsanız, terlik altı ve kuponu kesilmiş bir gazeteden oluşan avlama mönüsünü önerebilirim. Yapmanız gereken, gazeteyi gerekli sertliğe gelinceye kadar katlayıp sivrisineğe, gez göz, gazete şeklinde nişan alarak Şakk! diye vurmaktır. En azından gözünüz açık gitmezsiniz pardon ısırılmazsınız.

2. Psikolojik etken: Bazı rahatsızlıklar ve sorunlar nedeniyle uyku, gözünüzün aralık kapaklarından balıklama dalmadığı gibi, içeri girmek için göz kapaklarınızı tıklatmayabilir bile. Sık oluyorsa bu tür durumlar bir psikiyatra görünmeniz önerilebilir. Ancak: uyuyamama nedeniniz sizin değil komşunuzun oğlunun bir rahatsızlığından kaynaklanıyor olabilir. Şöyle ki: çocuğun bir derdi mi vardır nedir, yoksa garip zevklerimi diyelim, gecenin onikisi-biri olmuş onun için hiç fark etmiyor, teybe atmış en acılısından bir buçuk arabesk bir kaset, açmış kapıyı pencereyi mahalleye yayın yapıyor. Bu tür durumlarda komşunun oğlunu psikiyatra götürmeye çalışmanız önerilmez.            

3. Sevinçli olma etkeni: Sabaha çok seveceğiniz bir an yaşayacaksınız. Mesela sabah, bir olurunu bir olduranını bulup “senin işin tamam, sen formalite icabı sınava bir gir” müjdesini aldıktan sonra girdiğiniz gece bekçiliği sınavının ön eleme sonuçları açılacak. Heyecanı da beraberinde getiren bu tür bir etkende uyuyamamak gayet normaldir.

4. İntibak etkeni: Amiyane tabirle şaftınız kaymışsa yani geceniz gündüzünüz belli değilse, gündüz uyuyup gece uyanık kalıyorsanız düzenli bir yaşam standardına kavuştuğunuzda bu yeni duruma (kahvehaneden çıkanların oksijene intibak edemeyip daha çok öksürdüğü gibi) alışamayabilirsiniz.    

5. İşbölümü etkeni: Ev işlerini eşinizle bölüşüyorsanız ve beşiği sabaha kadar sallama işi size düştüyse uykusuz kalabilirsiniz. Bu tür durumlarda, işe geç kaldığınızda “Sabaha kadar beşik mi salladın” diye soran müdürünüze rahatlıkla “evet” cevabı vermeniz önerilir.

6. Gece mesaisi etkeni: Gece bekçisi iseniz ve çalışırken sürekli uykunuz geliyorsa unutmayın, gece çalışması fazladan bir mesai değil, normal iş anınızdır. Bir an önce bu durma intibak etmeniz, sözlüklerden mesai sözcüğünün anlamına ve cümle içinde kullanılışına dikkatle bakmanız önerilir.

7. Siyasi Tartışma Programları etkeni: Bu etkene, biz uzmanlar camiasında, Siyaset Meydanı, Ceviz Kabuğu etkeni de dendiği olur. Ucu  geç saatlere kadar sarkıtılan, sık sık ağız kavgalarının yaşandığı hiçbir şeyi halledememe ve tartışamama programlarından dolayı uykusuz kaldığınızda ne pahasına olursa olsun kumandadan gerekli düğmeye basıp yatmanız önerilir. Bir hafta sinirli sinirli dolaşmak istemiyorsanız,  ağzınıza laf tıkılmasından hoşlanmıyorsanız; “müsaade eder misiniz, ama ben sizi dinledim, sıranızı bekleyin”, “ben aydınım, ben bu konuda tez yazdım, ben bilim adamıyım” laflarının gırla gittiği bu programlara  katılmamanız önerilir. 

8. Sabaha sınav var etkeni: Üniversite öğrencisi iseniz, (özellikle onlarda çok olur bu durum) ve sabaha sınav varsa ve de çalışmayı sürekli aksatıp da sabaha kadar çalışıp halledebileceğiniz zehabına kapıldıysanız. Ve gece daha rahat çalışabilmek için gündüz (zorla da olsa)  bol bol uyuduysanız, çalışmak için masanın başına oturduğunuzda uyku yine de yakanızı bırakmayacaktır. Kör şeytan durmak bilmeyecek ve size “şimdi uyu sabah erken kalkar birkaç saat çalışır halledersin, olmazsa Büt'lerde halledersin” demekten geri kalmayacaktır. (Yaşanmış bir hayat olay. İsimler ve ders adları değiştirilmiştir. Arkadaşımızın ismi: Muttalip.  Muttalip Bilgisayar Mühendisliğinde okumaktadır. Arkadaşımız sabaha Bilgisayar Mimarisi dersinden sınavı olduğu için gece boyu çalışmıştır. Sınav başlayınca çalıştığı yerden çıkan bir iki soruyu yapmış ama cevaplanması gereken yaklaşık beş soruyu görünce beyni dumura uğramıştır. beynini zorlamak için yaptığı tüm girişimler ve çıkışımlar sonuç vermeyince. Bir on dakika uyusam sonra kalkıp rahatlıkla bunları çözerim diye düşünür. Uykusuzluk ona Kör Şeytanın yirmi dört saat mesaide olduğunu unutturacak kadar fazladır. Tatlı ama süresi on dakika ile sınırlı uykuya dalmakta gecikmez. Bu sınırlı uykuda ne rüyalar gördüğünü bilemiyoruz ama uyandığındaki durumu, yani sınıfta kendini elini çenesine dayalı yalnız başına ve dirseğinin altına sıkıştırdığı sınav kağıdı alınmış olarak bulması durumu , uyanıkken gördüğü mühendislik rüyalarına ulaşmasını bir yıl engelleyecek vaziyettedir.) bu tür durumlar için zamanında adam gibi pardon öğrenci gibi oturup zamanında ders çalışmanız ve işleri son güne bırakmamanız önerilir. Önermek parayla değil ya...   

9. “Ay ben onu atasözü sandıydım” etkeni: Rahatına düşkün biri iseniz ve “Gündüz fazla yorulmayacaksın ki gece rahat uyuyasın”  mealli geri zekalı atasözü denemesini doğru sanıp gündüz  her işten el etek çektiyseniz; yorulmadığınız için gece doğal olarak uykunuz gelmeyecektir. Bu tür durumlar için, kitaplığınızda yer alan  Ata Sözleri hakkında derlenmiş kitapların sahih olup olmadıklarını kontrol etmeniz, Ömer Asım Aksoy’un bu konudaki çalışmasından bir takım edinmeniz önerilir.

10. Komşuda düğün olur, sesi gelir sizi bulur etkeni: Komşularınızdan birinin evinde düğün merasimi varsa hiçbir alakanız olmasa bile merasimin bir şeyleri gelip sizi bulacaktır. Böyle düğünlerde, mutlaka org, elektro saz, darbuka ve solistten müteşekkil bir Mahalle Muhtarlığı Flarmoni Orkestrası olur. İcra ettikleri müzik halk müziğinden bozma, biraz garnitür meyhane müziğidir. Ritimler mutlaka cıstak cıstak devam eder. İcra edilen müziği dev kolonlar sayesinde bir iki mahalle ötesi bile rahatlıkla daha doğrusu rahatsızlıkla dinleyebilir. Bu seste gel de uyu. Çalmasını bilseler, düzgün bir şeyler icra etseler gam yemeyeceksiniz. Ama yok illaki gam yiyorsunuz. Gece gece tok karna gam uyutmuyor insanı, hazımsızlık yapıyor. Hayır bir kahramanlık yapayım deseniz olmayacaklar. Bu işin fanatikleri var, bir lokantada yahut minibüste bile, rahatsız eden bir müzik için; “kardeşim şunu biraz kısar mısınız” dediğinizde bazıları, homur homur homurdanıp tip tip bakıyorlar. E napacağız? O gece anlasanız da anlamasanız da sivri sinek de fazladır; davul zurna da, elektro saz da... Çaresiz bütün kapıları pencereleri kapatıp  evin en ücra köşesinde bulunan mutfak da yatmayı bile göze alabilirsiniz ama bu tür durumlar için; yatakta doğrularak, düğünlerin mahalle de yapılmadığı yahut Mahalle  Muhtarlığı Filarmoni Orkestrası ile yapılmadığı iyi bir semte taşınmak için yapılması gerekenler üzerinde düşünmeniz önerilir. Hem böylece beyniniz fazla yorulacağı için yorgunluktan gözlerinizin kendiliğinden kapanma ihtimali kuvvetle muhtemeldir. Bunu tutmadıysanız düğüne biraz kulak verin.  Saat gecenin ilerleyen vakitlerinidir bir sokakta ışıklar altında insanlar toplanmış bekliyor. Neyi mi? Sonradan radyo diceyi olmuş ast solist sunucu Sirayettin İçlises ve saz arkadaşlarından oluşan Mahalle Muhtarlığı Filarmoni Orkestrasının icra edeceği düğün eğlencesini. Ast solist sunucu Sirayettin İçlises hem sunmaktadır, hem söylemektedir:

-Tizi biraz yükselt Burhanettin... Evet biraz da bas ver, bas bas... bir ki birki üç deneme... eko eko... çıs.. tıs... cıstak... te te se... se... Ekoyu biraz daha aç Burhanettin.... Saygıdeğer misafirler, kıymetli konuklar, ünlü billuriye tüccarı Gazanfer Bey’in mahdumu Sebahattin Başeğmez ile Bakliyatçı Bedrettin Efendi’nin mahdumeleri Afet Zoragelmezin düğün porrramlarına hoş geldiniz.... Eko... se.., İstekleriniz yerine getirmeye başlayacağız ama önce biz Fidayda diyoruz. Sonkiüç....  Evet saygıdeğer misafirler  elektro sazda Battal Ökkeşoğlu, klavyede piyanist-şantör Volgahan Yediparmak,  Vurmalılarda Mevlüt Gümbürdetir nam-ı diğer Mevlürotti, eko eko.. ve ben sunucunuz Sirayettin İçlises hepinize mutlu bir gece diliyorum. Eko.. se.. se...

 -Va va Vay! Kimleri görüyorum, cıstak cıstak Damadın amcası Basri Bey, Basri Bey için Çalıyoruz; ayılana gazoz, bayılana limon. Son ki üç... Evet düğün porrramımız son hızlıyla devam ediyor...

 -Amanin amanin kimler teşrif etmiş, Gelinin eltisinin oğlu öğretmen Olcay Bey. Şöyle sahneye gelin Olcay Bey, durmayın öyle yabancı yabancı. Hadi hopa hopa  Artvin... hopa... Saygıdeğer, pek kıymetli, çok sayın misafirler; şimdi buraya çok uzaklardan, İstanbul’dan gelen damadın kayınçosu var aramızda. Şöyle açılın millet görsün. Eko.. eko... evet evet, alkışlarınızla bir kısım medyadaki ünlü habercilerden Nahit Bey... Nahit Bey öyle yabancı gibi durmayın, siz de şöyle sahneye gelin. Evet Nahit Bey için büyük sanatçımız Ankaralı Turgut’un güzel bir şarkısını icra ediyoruz: Ankara Devlet Su İşleri Bırak Kızım Bu işleri. Sonkiüç...      

-Hopa hoppa hadi... Evet Saygıdeğer misafirler, düğün merasimi porrrramımız bütün hızıyla sürüyor. Hadi bakalım oğlan evinden damadın kirvesi  hamam kesecisi Gıyasettin Usta’yı sahneye davet ediyorum. Gıyasettin Usta için çalıyoruz: gordünnü gordünnü....

11. Yazarlık etkeni: Gece uykusuzlukları konusunda mizahi bir yazı hazırlıyorsanız gündüz aklınıza gelmeyen espriler, gece sular seller gibi akmaya başlayacaktır ve bunları yazıya dökme hissi sizi uyutmayacaktır. Eğer uykusuzluk çeken biri iseniz, yazar olmamanız; soğuk demirci filan olmanız önerilir.

Nisan Kumru